De gemeente -- Lutherse contacten -- Oecumenische contacten -- Het zegel van de gemeente
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De gemeente
De Evangelisch-Lutherse gemeente is een regionale gemeente, die het gebied bestrijkt van De Bilt/Bilthoven, Bunnik, Houten, Maarssen, Nieuwegein, Utrecht, IJsselstein en Wijk bij Duurstede.
Sinds 1 mei 2004 maakt de gemeente deel uit van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In Utrecht bestaat de Evangelisch-Lutherse Gemeente als zelfstandige gemeente naast de Protestantse gemeente Utrecht (PGU), die ook deel uitmaakt van de P.K.N. Met een der wijkgemeenten van de PGU, het Citypastoraat Domkerk, bestaan contacten op het terrein van kringwerk.
De gemeente komt op zondagmorgen samen op twee plaatsen.
In de kerk, Hamburgerstraat 9, begint de dienst om 10:30 uur. Eénmaal per maand wordt het Heilig Avondmaal gevierd, meestal op de eerste zondag. Na de dienst is er koffie drinken en tijd voor de onderlinge ontmoeting. Twee keer per maand is er kinderkerk. De eerste zondag van de maand is er crèche.
In de kapel van het verzorgingshuis ‘De Wartburg’, Kennedylaan 16 begint de dienst om 10:00 uur. De 11 vieringen van het Heilig Avondmaal zijn verspreid over het hele jaar. Na de dienst is er gelegenheid koffie te drinken in de huiskamer van het verzorgingshuis.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- top
Lutherse contacten
Binnen de PKN bestaat de lutherse synode, die gekozen wordt uit en door de leden van Evangelisch-Lutherse gemeenten en Lutheranen, die in andere gemeenten van de PKN meeleven en ingeschreven staan in het register van evangelisch-lutherse leden van de kerk. Zij ondersteunt de lutherse gemeentes in Nederland en zorgt voor het bewaren en aan de gehele kerk dienstbaar maken van de lutherse traditie.
Met de omringende lutherse gemeentes in de provincie Utrecht, te weten Zeist, Woerden en Amersfoort-Baarn is geregeld overleg. Een keer per jaar wordt een gezamenlijke dienst gehouden en waar mogelijk wordt aan elkaar steun verleend.
Ieder jaar wordt door de Stichting Lutherse Uitgeverij en Boekhandel het Evangelisch-Luthers Dagboek uitgegeven met daarin de gegevens voor iedere zondag en voor elke dag een korte overweging bij een tekst. Ook staan hierin allerlei adresgegevens.
Het dagboek is een ondersteuning voor het persoonlijk geloofsleven.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- top
Oecumenische contacten
De kleine kerkgenootschappen in de binnenstad zijn als Buurkerken Utrecht-Centrum een open oecumenisch verband met elkaar aangegaan. Drie keer per jaar worden gezamenlijke vespers gehouden: in de vredesweek, de week van gebed voor de eenheid van de christenen en in de zomer. Ook worden jaarlijks lezingen of kringen georganiseerd. Hoewel deel van een grote kerk (PKN), hoort de lutherse gemeente door haar zelfstandige positie toch ook bij de kleine kerken van de binnenstad, samen met de Remonstrantse-, Doopsgezinde-, Oud-Katholieke-, Baptisten-, Waalse- en Vrij-katholieke gemeentes en parochies.
De Lutherse diakonie is een van de leden van het samenwerkingsverband van de protestantse binnenstadsdiakonieën. Eens per jaar wordt een serie discussieavonden gehouden over een diakonaal onderwerp, om dit extra onder de aandacht te brengen. Ook werkt de diakonie mee in de Oecumenische Missionair-Diakonale Utrechtse Werkgroep (OMDUW), die zich met name bezig houdt met de zorg voor en met dak- en thuislozen.
De Lutherse gemeente is één van de participanten van de Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken (USRK), waarin vijftien verschillende geloofsgemeenschappen samenwerken. Doelstelling van de Raad is het beraad over en het gestalte geven aan de grootst mogelijke samenwerking van de kerken in getuigenis en dienst door het bevorderen van al datgene wat gezamenlijk gedaan kan worden. Vier maal per jaar komen vertegenwoordigers van de aangesloten kerken bij elkaar voor overleg en bezinning. Een aantal stichtingen en commissies zorgt voor praktische samenwerking op deelterreinen. Het moderamen (dagelijks bestuur) coördineert de werkzaamheden.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- top
Het zegel van de gemeente (zie linksboven op deze website)
Het was vroeger gebruikelijk dat iedere kerkelijke gemeente een eigen zegel had. Dat was het kenmerk van de gemeente en werd als lakstempelwaarmerk op officiële stukken gebruikt. Veelal is dit ook gehandhaafd op het briefpapier en officiële bescheiden. In een verzakelijkte tijd werd het zegel soms vergeten om dan later weer opnieuw te worden ontdekt en gebruikt.
Onze lutherse gemeente van Utrecht heeft een heel oud zegel. Het komt reeds voor op het prachtige zilveren avondmaalsbekertje uit 1619, dat de Kerkeraad in bruikleen heeft afgestaan aan het museum het Catharijneconvent, waar het voor ieder te bezichtigen is.
Het zegel stelt voor een doornenkroon met daarin een palm- en een olijftak. De gedachte is dat de boodschap van de lijdende Christus (doornenkroon) overwinning (palmtak) en vrede en heil (olijftak) voor de wereld brengt.
Het latijnse randschrift luidt: sigillu(m) eccl(esi)ae august(anae) Ultraject(inae). Dit betekent: zegel van de kerk van de augsburgse geloofsbelijdenis te Utrecht.
De lutherse kerken heetten vroeger vaak gemeenten van de augsburgse belijdenis. Dit is de belijdenis die in 1530 door de lutherse vorsten en steden werd ingediend op de rijksdag van Augsburg op verzoek van keizer Karel V. De belijdenis is geschreven door Melanchton, de vriend van Luther, en behandelt de punten waarin we het met de Roomse kerk eens zijn, en die waarin we het niet eens zijn. Op grond van deze belijdenis kregen later in bepaalde landen de lutherse kerken vrijheid van godsdienstoefening.
Het zegel vinden we ook in een van de glas-in-lood-ramen naast de preekstoel in de kerk, en op de omslag van het kerkblad.
Dit stukje is geschreven door Ds. C.Ch.G. Visser in het kerkblad van oktober 1979.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- top